Gò má là một trong những vị trí thường xuất hiện nám. Những đốm nâu trên da dễ khiến nhiều người nghĩ ngay đến nám, nhưng chỉ dựa vào vị trí và màu sắc để nhận diện tình trạng sắc tố đôi khi chưa đủ chính xác.
Nám có những đặc điểm riêng và chịu ảnh hưởng của nhiều yếu tố, không chỉ ánh nắng. Một số quan niệm quen thuộc về nám cũng có thể khiến việc nhận diện và chăm sóc da đi sai hướng.
1. Vì sao nám dễ xuất hiện hai bên gò má?
Gò má là một trong những vị trí thường gặp của nám da, đây là vùng da tiếp xúc nhiều với ánh sáng trong sinh hoạt hằng ngày. Sự xuất hiện của các mảng sắc tố còn liên quan đến nội tiết, cơ địa và khả năng đáp ứng của từng làn da trước những tác động từ môi trường.
1.1. Nám hai bên gò má thường có biểu hiện như thế nào?
Nám da (melasma) thường xuất hiện dưới dạng những dát hoặc mảng sắc tố phẳng, có màu nâu nhạt đến nâu đậm, đôi khi ngả xám tùy đặc điểm da. Các mảng này không nhất thiết có hình tròn rõ ràng mà thường có hình dạng không đều, nổi bật hơn so với vùng da xung quanh.
Nám thường xuất hiện ở cả hai bên mặt, đặc biệt tại vùng gò má. Ngoài ra, sắc tố còn có thể phân bố ở trán, mũi, vùng trên môi hoặc đường viền hàm. Khác với mụn viêm, nám thường không gây đau, sưng hay ngứa. Người có nám chủ yếu nhận thấy sự thay đổi về màu da, đặc biệt khi tiếp xúc nhiều với ánh nắng hoặc khi các mảng sắc tố trở nên rõ màu hơn theo thời gian.
Dù vậy, nám hai bên gò má không có nghĩa các mảng sắc tố phải giống hệt nhau. Diện tích và mức độ đậm màu có thể khác biệt, đồng thời trên cùng một gương mặt vẫn có khả năng xuất hiện thêm những dạng đốm nâu khác.
1.2. Những yếu tố nào góp phần hình thành nám ở vùng má?
Ánh nắng và ánh sáng khả kiến
Tia UV có thể kích thích tế bào sắc tố tăng sản xuất melanin, khiến những vùng da dễ tăng sắc tố trở nên sẫm màu hơn. Ánh sáng khả kiến từ mặt trời cũng được ghi nhận có thể làm nám rõ hơn, đặc biệt ở người có làn da tự nhiên nhiều sắc tố.
Vùng gò má thường xuyên tiếp xúc với ánh sáng trong sinh hoạt hằng ngày. Đây là một yếu tố có thể góp phần làm tình trạng tăng sắc tố biểu hiện rõ hơn, bên cạnh ảnh hưởng của nội tiết và cơ địa.
Thay đổi nội tiết
Nám có thể xuất hiện hoặc biểu hiện rõ hơn trong những giai đoạn nội tiết thay đổi, chẳng hạn như mang thai hoặc sử dụng một số thuốc nội tiết.
Yếu tố cơ địa và di truyền
Có người dễ xuất hiện nám hơn dù sinh hoạt trong môi trường tương tự người khác. Khuynh hướng di truyền và đặc điểm làn da là những yếu tố được ghi nhận trong các nghiên cứu về melasma.
Nhìn thấy những mảng nâu trên vùng gò má, nhiều người nghĩ ngay đến nám. Tuy nhiên, không phải mọi thay đổi sắc tố ở khu vực này đều có cùng đặc điểm và nguyên nhân. Những nhầm lẫn trong việc nhận diện nám có thể ảnh hưởng đến cách lựa chọn sản phẩm và phương pháp chăm sóc da.
2. Nám hai bên má: 3 điều dễ hiểu sai
Nhìn vào hai bên má, chúng ta thường chú ý đến màu nâu và mức độ đậm nhạt trước tiên. Với nám hai bên má, cách nhận diện này có thể dẫn đến một số nhầm lẫn.
2.1. Đốm nâu trên má là nám?
Không phải mọi đốm nâu xuất hiện ở vùng má đều là nám. Nám thường có dạng dát hoặc mảng sắc tố, nhưng vùng má cũng là nơi dễ xuất hiện đốm nâu do nắng, tàn nhang và các vết thâm sau viêm.

Chẳng hạn, một người có nhiều vết nâu tại vị trí từng nổi mụn có thể đang gặp tình trạng tăng sắc tố sau viêm. Trong khi đó, những đốm nâu phẳng, ranh giới tương đối rõ và tồn tại lâu ở vùng tiếp xúc nắng có thể là đốm nâu do ánh nắng. Dù đều làm vùng da má sẫm màu, những tình trạng này có đặc điểm và yếu tố hình thành khác nhau.
Phân biệt nhanh các dạng sắc tố thường gặp ở vùng má
| Tình trạng | Biểu hiện thường thấy | Dấu hiệu gợi ý |
| Nám da | Dát hoặc mảng nâu, hình dạng không đều | Thường phân bố ở hai bên vùng má |
| Đốm nâu do nắng | Đốm nâu phẳng, khá rõ ranh giới | Thường gặp ở vùng da tiếp xúc nắng lâu năm |
| Tàn nhang | Những chấm nâu nhỏ, rải rác | Thường xuất hiện từ sớm, đậm màu hơn khi gặp nắng |
| Thâm sau viêm | Vết nâu hoặc xám tại một vùng da | Có tiền sử mụn, viêm hoặc kích ứng tại vị trí đó |
Lưu ý: Đây là các đặc điểm thường gặp nhằm hỗ trợ quan sát, không phải bảng tự chẩn đoán. Một người cũng có thể đồng thời có nám và các dạng tăng sắc tố khác.
Một vết thâm sau mụn không có cùng nguyên nhân với mảng nám. Nếu gọi chung cả hai là nám, việc lựa chọn sản phẩm hoặc phương pháp chăm sóc có thể thiếu chính xác.Đây cũng là lý do người có nhiều đốm nâu trên má không nên chỉ dựa vào hình ảnh trên mạng để tự xác định tình trạng da.
Đọc thêm: Phân biệt nám da và tăng sắc tố – Hiểu đúng để điều trị đúng.
2.2. Nám hai bên má phải xuất hiện đối xứng?
Nám thường có kiểu phân bố ở cả hai bên mặt, không có nghĩa các mảng sắc tố phải đối xứng hoàn toàn. Có người thấy vùng nám ở má trái rộng hơn má phải. Có người lại nhận ra một bên có màu nâu đậm hơn, dù cả hai bên đều xuất hiện sắc tố.
Sự khác biệt này không nhất thiết cho thấy nám ở một bên đang tiến triển nhanh hơn. Trên thực tế, một bên má có thể đồng thời xuất hiện nám và các dạng đốm nâu khác.
Ví dụ, hai bên má đều có nám nhưng bên phải còn có nhiều vết thâm sau mụn. Khi nhìn tổng thể, bên phải sẽ trông sẫm màu hơn.
Vì vậy, sự chênh lệch sắc tố giữa hai bên má không đủ để đánh giá mức độ nám. Cần xem xét cả hình thái tổn thương và khả năng tồn tại đồng thời những dạng tăng sắc tố khác.
2.3. Một bên gò má sạm rõ hơn có phải chỉ do ánh nắng?
Trong sinh hoạt thường ngày, hai bên gương mặt có thể nhận lượng ánh sáng khác nhau. Điều này dễ nhận thấy ở người thường xuyên ngồi gần cửa sổ hoặc di chuyển bằng ô tô.
Một nghiên cứu công bố trên JAMA Ophthalmology năm 2016 đã đo mức bảo vệ UVA trên 29 ô tô. Kết quả cho thấy kính chắn gió phía trước ngăn trung bình 96% UVA, trong khi kính cửa sổ bên ngăn trung bình 71%. Khả năng bảo vệ của kính cửa sổ bên thay đổi đáng kể giữa các xe. Phát hiện này cho thấy ngồi trong ô tô không đồng nghĩa với việc hoàn toàn tránh được UVA. Tuy nhiên, nghiên cứu đo khả năng cản tia của kính, không chứng minh rằng một bên má có nám đậm hơn chắc chắn do ngồi cạnh cửa sổ.

Trên thực tế, mức độ sắc tố còn chịu ảnh hưởng của cơ địa, nội tiết, tiền sử tổn thương da và những tình trạng tăng sắc tố có thể xuất hiện cùng lúc. Bởi vậy, khi một bên má có nhiều đốm nâu hơn bên còn lại, thói quen tiếp xúc ánh nắng là điều nên xem xét, nhưng không phải căn cứ để xác định nguyên nhân.
3. Chăm sóc nám hai bên gò má: Điều gì cần ưu tiên?
Nám có thể kéo dài và dễ biểu hiện rõ hơn khi da tiếp tục chịu tác động từ ánh sáng. Do đó, chăm sóc da có nám cần kết hợp bảo vệ da, hạn chế kích ứng và lựa chọn sản phẩm phù hợp với nhu cầu sắc tố.
3.1. Chống nắng và hạn chế tác động của ánh sáng
Dù nám xuất hiện rõ ở một bên hay cả hai bên gò má, chống nắng vẫn cần được thực hiện trên toàn bộ khuôn mặt. Theo Hiệp hội Da liễu Hoa Kỳ (AAD), người có nám nên sử dụng kem chống nắng phổ rộng, chống nước với SPF từ 30 trở lên, kết hợp che chắn và tìm bóng râm khi ở ngoài trời.
Ngoài tia UV, ánh sáng khả kiến từ mặt trời cũng có thể góp phần khiến nám rõ màu hơn. Vì vậy, AAD khuyến nghị cân nhắc kem chống nắng có màu chứa iron oxides nhằm tăng khả năng bảo vệ trước ánh sáng khả kiến, đặc biệt ở người dễ bị tăng sắc tố.
Trong sinh hoạt hằng ngày, hãy chú ý đến những thời điểm da thường xuyên tiếp xúc nắng: đi làm, lái xe, ngồi gần cửa sổ có nắng hoặc hoạt động ngoài trời kéo dài. Khi ở ngoài trời, cần thoa lại kem chống nắng theo hướng dẫn. Chống nắng không làm mọi mảng nám biến mất ngay, nhưng là nền tảng quan trọng để hạn chế các tác động khiến sắc tố trở nên rõ hơn.
3.2. Duy trì nền da ổn định, tránh chăm sóc quá mức
Khi thấy nám đậm màu hoặc kéo dài, không ít người muốn đẩy nhanh quá trình làm sáng bằng cách tăng tần suất tẩy tế bào chết hoặc kết hợp nhiều hoạt chất trong cùng một quy trình. Cách chăm sóc này có thể khiến làn da dễ kích ứng hơn, nhất là khi sản phẩm được lựa chọn không phù hợp với khả năng dung nạp.
Một quy trình chăm sóc nền da nên chú ý đến ba vấn đề: làm sạch nhẹ nhàng, dưỡng ẩm phù hợp và hạn chế những thao tác dễ gây kích ứng.
3.3. Chăm sóc sắc tố chuyên biệt cùng SKINMD Pure Whitenol

Chăm sóc da nám không chỉ tập trung cải thiện sắc tố mà còn cần duy trì độ ẩm và sự ổn định của nền da. Bộ đôi SKINMD Pure Whitenol được phát triển theo định hướng kết hợp hai nhu cầu này.
- Pure Whitenol Serum: Ứng dụng 4-n-Butylresorcinol bọc Liposome và Tranexamic Acid, hỗ trợ chăm sóc làn da sạm nám, không đều màu.
- Pure Whitenol Intensive Cream: Kết hợp các thành phần chăm sóc sắc tố cùng hệ dưỡng ẩm, hỗ trợ cải thiện tình trạng sạm nám, không đều màu, đồng thời bổ sung độ ẩm và làm mềm da.
Hai sản phẩm có thể kết hợp trong chu trình chăm sóc hằng ngày, đi cùng chống nắng vào ban ngày. Việc sử dụng cần phù hợp với tình trạng da và không thay thế phác đồ điều trị của bác sĩ.
Nám hai bên gò má có thể khác nhau về hình dạng, độ đậm màu và dễ bị nhầm với các dạng tăng sắc tố khác. Vì vậy, việc chăm sóc nên bắt đầu từ nhận diện đúng tình trạng da, chống nắng đều đặn và hạn chế kích ứng. Những biểu hiện kéo dài hoặc thay đổi bất thường cần được bác sĩ da liễu đánh giá.

