Làm đẹp, Kiến thức SkinMD
Phân biệt: Nám da và Tăng sắc tố – Hiểu đúng để điều trị đúng
Th1
Mục lục
Nám da (melasma) và tăng sắc tố (hyperpigmentation) là hai rối loạn sắc tố da phổ biến, có ảnh hưởng sâu sắc đến ngoại hình, tâm lý và chất lượng sống của người mắc. Không chỉ là vấn đề thẩm mỹ, nhiều nghiên cứu cho thấy những người bị rối loạn sắc tố mạn tính có nguy cơ cao hơn về lo âu, trầm cảm và suy giảmn tự tin xã hội.
Mặc dù thường bị nhầm lẫn hoặc gọi chung là da sạm – da nám, melasma và hyperpigmentation không hoàn toàn giống nhau. Việc phân biệt đúng bản chất hai tình trạng này là yếu tố then chốt để chẩn đoán chính xác – lựa chọn phác đồ phù hợp – hạn chế tái phát và kháng trị.
I. Tăng sắc tố da – Hyperpigmentation là gì?
Hyperpigmentation là thuật ngữ chung chỉ tình trạng da sẫm màu hơn vùng da xung quanh do tăng sản xuất melanin. Đây là một rối loạn sắc tố xuất phát từ nhiều nguyên nhân khác nhau:
- Tia UV & ánh sáng nhìn thấy: kích thích melanocyte hoạt động mạnh
- Viêm – tổn thương da: mụn, viêm da, laser, peel → tăng sắc tố sau viêm (PIH)
- Thay đổi nội tiết: thai kỳ, thuốc tránh thai
- Thiếu hụt vi chất: vitamin B12, acid folic
- Thuốc & bệnh lý nền
- Yếu tố di truyền và loại da
1.1. Các dạng tăng sắc tố phổ biến:
- Tăng sắc tố sau viêm (PIH): sạm sau mụn, viêm
- Tăng sắc tố do nắng: đốm nâu do nắng, thường gặp ở người trung niên
- Tàn nhang: nhỏ, rải rác, di truyền, đậm lên khi phơi nắng
Đặc điểm chung: có thể xuất hiện ở bất kỳ vùng nào trên cơ thể, màu sắc đa dạng (nâu – đen – xám – đỏ – hồng), đa phần nông – dễ cải thiện nếu điều trị đúng.
Xem thêm: Tự làm mặt nạ trị nám tàn nhang tại nhà – 6 công thức đơn giản nhưng hiệu quả!
II. Nám da – Melasma là gì?
Melasma là một dạng tăng sắc tố đặc thù, mang tính mạn tính – liên quan nội tiết – dễ tái phát. Bệnh thường gặp ở phụ nữ trong độ tuổi sinh sản, còn được gọi là nám thai kỳ – mask of pregnancy.
2.1. Đặc điểm lâm sàng của melasma
- Mảng nâu nhạt → nâu đậm
- Phân bố đối xứng
- Chủ yếu ở mặt: gò má, trán, mũi, môi trên
- Nặng lên khi: mang thai, dùng thuốc nội tiết, stress, tiếp xúc nắng
2.2. Cơ chế bệnh sinh
Melasma không đơn thuần là da tăng melanin mà là rối loạn phức hợp:
- Tăng hoạt động melanocyte
- Lắng đọng melanin ở cả thượng bì và trung bì
- Liên quan mạch máu – viêm – hàng rào da suy yếu
- Nhạy cảm cao với ánh sáng nhìn thấy (bao gồm tia UV, ánh sáng xanh..)
Đây chính là lý do melasma khó điều trị hơn hyperpigmentation thông thường.
Xem thêm: Tại sao nên chọn Whitenol thay vì Hydroquinone trong điều trị nám da?
III. So sánh nhanh Melasma vs Hyperpigmentation
| Melasma | Hyperpigmentation | |
|---|---|---|
| Bản chất | Dạng tăng sắc tố mạn tính | Thuật ngữ bao quát |
| Nguyên nhân chính | Nội tiết + ánh sáng | Nắng, viêm, thuốc, di truyền |
| Vị trí | Chủ yếu vùng mặt | Toàn thân |
| Độ sâu | Thượng bì + trung bì | Chủ yếu thượng bì |
| Khả năng tái phát | Cao | Thấp – trung bình |
| Độ khó điều trị | Cao | Dễ – trung bình |
Xem thêm: Nám kháng trị là gì? Phân biệt nám thông thường và nám kháng trị.
IV. Nám kháng trị – bài toán khó của da liễu hiện đại
4.1. Nám kháng trị là tình trạng:
- Không đáp ứng hoặc đáp ứng kém với phác đồ chuẩn (hydroquinone, peel, laser)
- Tái phát nhanh sau khi ngưng điều trị
- Da mỏng – nhạy cảm – dễ viêm sắc tố
4.2. Nguyên nhân cốt lõi
- Điều trị chỉ tập trung làm trắng, bỏ qua viêm & hàng rào da
- Lạm dụng laser/peel gây tổn thương nền da
- Không kiểm soát ánh sáng xanh – stress oxy hóa
Xem thêm: Nám kháng trị: Nhận diện đúng và phác đồ chuẩn khoa học giúp kiểm soát bền vững.
4.3. Giải pháp hỗ trợ cho nám kháng trị – Hệ giải pháp chuyên sâu SkinMD Pure Whitenol
4.3.a. SkinMD Pure Whitenol Serum
- Hoạt chất làm sáng thế hệ mới Whitenol®, ức chế tyrosinase đa điểm
- Giảm viêm nền – giảm kích hoạt melanocyte
- Phù hợp da nhạy cảm, da đang phục hồi sau điều trị y khoa
4.3.b. SkinMD Pure Whitenol Intensive Cream
- Tăng cường phục hồi hàng rào da
- Giảm mất nước xuyên biểu bì (TEWL)
- Ổn định nền da – yếu tố then chốt để hạn chế tái phát nám
Bộ giải pháp này đóng vai trò hỗ trợ chiến lược đặc biệt hiệu quả trong:
- Nám lâu năm, nám kháng trị
- Nám tái phát nhiều lần
- Da yếu sau peel/laser
Xem thêm:
Kết luận
- Nám da là một dạng Tăng sắc tố, nhưng không phải mọi loại tăng sắc tố đều là nám da
- Nám da có nền tảng nội tiết – viêm – mạch máu nên khó và dễ tái phát
- Điều trị hiệu quả cần hiểu đúng bản chất – cá nhân hóa phác đồ
- Với nám kháng trị, xu hướng hiện đại là làm sáng an toàn – phục hồi nền da – kiểm soát viêm, thay vì tẩy nám đơn thuần.
