Mục lục
Nám kháng trị (Refractory Melasma) là thách thức lớn trong da liễu hiện đại. Không chỉ đơn thuần là tình trạng “nám khó hết”, đây là giai đoạn tiến triển xấu của melasma khi làn da đã trải qua nhiều can thiệp nhưng đáp ứng kém, tái phát nhanh và nền da suy yếu. Việc hiểu đúng bản chất và xây dựng phác đồ nám kháng trị chuẩn khoa học là yếu tố quyết định để kiểm soát lâu dài, hạn chế tái phát.

I. Nám kháng trị là gì?
Nám kháng trị không phải một loại nám riêng biệt mà là trạng thái mãn tính của melasma, đặc trưng bởi:
- Không đáp ứng hoặc đáp ứng rất kém với hydroquinone, peel, laser, treatment thông thường
- Tái phát nhanh sau khi ngưng điều trị
- Da mỏng – nhạy cảm – dễ viêm sắc tố (PIH)
Xem thêm: Phân biệt nám thông thường và nám kháng trị.
1. Cơ chế bệnh sinh cốt lõi
Nám kháng trị là tổ hợp của nhiều rối loạn cùng lúc:
Melanocyte quá nhạy cảm, dễ bị kích hoạt
Viêm nền mạn tính mức độ thấp
Tăng sinh mạch máu (vascular component)
Hàng rào da suy yếu kéo dài
Vì vậy, các phương pháp “đánh mạnh làm trắng nhanh” thường khiến tình trạng nặng hơn.
2. Dấu hiệu nhận biết nám kháng trị
- Màu sắc: nâu xám, nâu tím, nâu bẩn (không còn nâu sáng như nám mới)
- Hình thái: mảng loang, mờ ranh giới, không đều màu; có vùng đậm – vùng nhạt xen kẽ
- Vị trí: gò má phổ biến nhất, lan trán – thái dương – quanh miệng; đôi khi xuống cổ
- Nền da: mỏng yếu, dễ đỏ rát, châm chích, nhạy cảm ánh sáng; dễ PIH sau thủ thuật
- Hành vi điều trị: đã peel/laser nhiều nhưng không cải thiện hoặc bật lại nhanh

3. Mục tiêu điều trị nám kháng trị
Phác đồ cần đi theo thứ tự khoa học, không đảo ngược:
Phục hồi hàng rào da – giảm viêm nền
Kiểm soát sắc tố đa cơ chế (không chỉ ức chế melanin)
Bảo vệ da khỏi UV + HEV (ánh sáng xanh)
Duy trì ổn định, phòng tái phát lâu dài
Xem thêm: Nám kháng trị có di truyền không? Chuyên gia da liễu giải thích rõ.
II. Phác đồ nám kháng trị chuẩn khoa học – 3 giai đoạn

1. Giai đoạn 1: Phục hồi hàng rào – giảm viêm nền (4-6 tuần)
Mục tiêu: ổn định nền da, “hạ nhiệt” melanocyte trước khi làm sáng.
Chiến lược & sản phẩm đề xuất:
- SkinMD Revitox Blue: chống oxy hóa, hỗ trợ phục hồi nền da tổn thương
- SkinMD Pure Whitenol Serum: whitenol®, tranexamic acid, Rhodiola… giúp kiểm soát viêm, ổn định sắc tố
- Bihaku Gel Cream: dưỡng phục hồi nhẹ, không bít tắc, phù hợp da yếu
- Kem chống nắng Bihaku Sunscreen Care: SPF50+, bảo vệ phổ rộng
- Viên uống chống nắng Bella the Sun: hỗ trợ giảm stress oxy hóa từ bên trong
📌 Lưu ý: Không laser/peel, không dùng hoạt chất mạnh trong giai đoạn này.
2. Giai đoạn 2: Kiểm soát sắc tố đa cơ chế (4-8 tuần)
Mục tiêu: làm nhạt nám một cách ổn định, hạn chế tái viêm.
Chiến lược & sản phẩm đề xuất:
SkinMD Pure Whitenol Serum (tiếp tục): trụ cột kiểm soát viêm – melanin
SkinMD Pure Whitenol Intensive Cream: tăng cường ức chế tyrosinase, phục hồi nền da
Kem chống nắng Bihaku Whitening Tone-Up Perfect UV: bảo vệ UV + HEV, hỗ trợ đều màu
Viên uống Bihaku Collagen White Advanced: hỗ trợ sáng da từ bên trong, cải thiện nền da
- Thủ thuật (chọn lọc, nếu cần): Peel rất nông, giãn cách dài. Hoặc Pico laser hoặc laser toning năng lượng thấp
→ Lưu ý: Luôn phục hồi sau thủ thuật bằng sản phẩm chuẩn y khoa.
Xem thêm: Hiểu bảng thành phần – Chìa khóa giải mã làn da nám kháng trị cùng SkinMD.
3. Giai đoạn 3: Duy trì – phòng tái phát (rất quan trọng)
Mục tiêu: giữ da ổn định, kéo dài thời gian tái phát.
Routine duy trì:
- SkinMD Pure Whitenol Serum
- SkinMD Pure Whitenol Intensive Cream
- Bihaku Gel Cream
- Kem chống nắng: Bihaku Sunscreen Care hoặc Whitening Tone-Up Perfect UV
- Viên uống: Bella the Sun + Bihaku Collagen White Advanced
Lối sống hỗ trợ:
- Kiểm soát stress, ngủ đủ giấc
- Tránh nắng gắt, che chắn vật lý
- Không lạm dụng treatment
Những điều cần lưu ý khi điều trị nám kháng trị
❌ Không ham sáng/trắng nhanh
❌ Không lạm dụng laser/peel/treatment
❌ Không dùng hydroquinone kéo dài không kiểm soát
❌ Không bỏ qua ánh sáng xanh (HEV)
✅ Chống nắng nghiêm ngặt là điều trị nền
✅ Cá nhân hóa phác đồ theo nền da và tiền sử

Kết luận
Nám kháng trị không thể giải quyết bằng một sản phẩm hay một thủ thuật đơn lẻ. Thành công nằm ở phác đồ đa giai đoạn – đúng cơ chế – duy trì dài hạn. Khi nền da được phục hồi, viêm được kiểm soát và sắc tố được điều chỉnh có chiến lược, nám sẽ nhạt dần, ổn định và ít tái phát.

